Türk futbolunda hakem atamalarına yönelik tartışma, soruşturma dosyasına giren yazışmalarla yeni bir boyut kazandı. İddialara göre Merkez Hakem Kurulu Başkanı Ferhat Gündoğdu ile Süper Lig hakemi Yasin Kol arasında, bir maçta görev yapacak hakem, VAR ve AVAR isimleri hakkında doğrudan görüşmeler gerçekleşti.
Dosyaya Yansıyan Atama Görüşmeleri
Bir hakemin kendi adının da yer aldığı görev listesini kurul başkanına göndererek son kararı ona bıraktığı görülüyor. Yazışmalarda farklı isimler değerlendirilirken, görevlendirmelerin belirlenmiş ölçütler yerine kişisel iletişim üzerinden şekillendiği izlenimi ortaya çıkıyor.
Başka bir mesajlaşmada ise Özgür Yankaya’nın yanına hangi AVAR’ın atanacağı soruluyor ve Atilla ismi öneriliyor. Kayıtlara göre daha sonra VAR ve AVAR görevlerinin bu öneri doğrultusunda düzenlendiği belirtiliyor.
- Hakem ve yardımcı hakem isimleri aynı yazışma trafiğinde ele alınıyor.
- VAR ile AVAR görevlendirmeleri hakkında kişisel öneriler paylaşılıyor.
- Taraflar arasında kısa görüntülü ve sesli görüşmelerin de yapıldığı aktarılıyor.
Bu kayıtların soruşturma kapsamında incelenmesi, hakem atama sisteminin bağımsızlığı konusunda ciddi soru işaretleri doğurdu. Ancak dosyada adı geçen kişiler hakkındaki hukuki sürecin sürdüğü ve henüz kesinleşmiş bir mahkeme kararı bulunmadığı unutulmamalı.
Atama Sistemine Duyulan Güven Neden Sarsıldı?
Hakem atamaları normalde performans değerlendirmeleri, gözlemci raporları ve önceden belirlenen kurallar çerçevesinde yürütülür. Aktif bir hakemin kurul başkanıyla belirli bir maçın ekibi üzerine konuşması, sistemin tarafsızlığına dair kuşkuları artırıyor.
Taraftarların tepkisinin temelinde de bu nokta bulunuyor. Her hafta tartışmalı kararlar üzerinden yapılan “hakemler etkileniyor mu?” tartışması, şimdi somut mesaj kayıtlarıyla birlikte yeniden gündeme taşındı. Yargı sürecinin sonucu ne olursa olsun, futbol kamuoyunda oluşan güven kaybını gidermek kolay görünmüyor.
Kulüpler ve Kamuoyu Açıklama Bekliyor
Krizin yalnızca hakem camiasıyla sınırlı kalmadığı görülüyor. Kulüpler, federasyon yönetiminden yazışmaların kapsamına ve atama süreçlerine ilişkin açık bir açıklama yapılmasını istiyor. Kulüpler Birliği Vakfının da bahis iddiaları nedeniyle disiplin kuruluna sevk edilen yöneticilerin durumunu görüşmek üzere bir araya geldiği aktarılıyor.
Özellikle alt liglerde bazı başkan ve yöneticilerin olağanüstü seçim çağrılarına destek verdiği belirtiliyor. Kulüplerin baskısı arttıkça federasyon yönetiminin kriz karşısındaki hareket alanı daralıyor.
Federasyonun Tutumu Tartışmayı Derinleştiriyor
Federasyon tarafından yeni Merkez Hakem Kurulunun oluşturulmasına yönelik çalışmaların sürdüğü, bu süreçte geçici bir kurulun görevlendirildiği ifade edildi. Buna karşın kamuoyunun beklediği toplantının ertelenmesi, yönetimin kriz iletişimini daha da zorlaştırdı.
Başkan İbrahim Hacıosmanoğlu ise Türk futbolunda biriken sorunların tamamından mevcut yönetimin sorumlu tutulamayacağını belirterek görevinden ayrılmayacağını açıkladı. Ancak mevcut MHK yapısının bu yönetim döneminde göreve getirilmiş olması, sorumluluk tartışmasını kaçınılmaz hale getiriyor.
Güveni Yeniden Kurmak İçin Gerekenler
Hakemlik kurumunun itibarını toparlamak için yalnızca isim değişikliği yeterli olmayacak. Sürecin tüm aşamalarını kapsayan, denetlenebilir ve kamuoyuna açık bir model oluşturulması gerekiyor.
- Hakem, VAR ve AVAR atama kriterleri açık biçimde yayımlanmalı.
- Atamalarda kullanılan performans verileri ve değerlendirme ölçütleri denetlenebilmeli.
- VAR konuşmaları, maç bütünlüğünü koruyacak makul bir süre sonrasında kamuoyuyla paylaşılmalı.
- Merkez Hakem Kurulu, federasyon yönetiminden bağımsız çalışabilecek bir yapıya kavuşturulmalı.
- İddialar hızlı, tarafsız ve şeffaf biçimde incelenmeli.
İşini kurallara uygun yapan yüzlerce hakemin birkaç kişinin sebep olduğu tartışma nedeniyle zan altında kalması, krizin en ağır sonuçlarından biri. Güven yeniden tesis edilmezse bugün gündemde olan isimler değişse bile aynı sorunlar farklı kişiler üzerinden tekrar ortaya çıkabilir.